Print this page

12  İNŞİRAH [AÇILMA]SURESİ


   İnşirah suresi olarak adlandırılan ayetler, Duha suresinin devamıdır. Kur’an ilimleri konusunda tanınmış uzmanlardan olan Tavus ve Ömer b. Abdülaziz, Duha ve İnşirah surelerini tek sure olarak kabul etmişlerdir.[1] Biz de bu surelerin tek Necm olduğu kanaatindeyiz.

   Duha suresinde peygamberimizin geçmişteki hayatı ve kendisine verilen nimetler hatırlatılmış, ayrıca bundan sonra kendisinden beklenen davranışların bir kısmı açıklanmıştı. Bu surede de peygamberimize verilmiş olan nimetlerin hatırlatılması sürdürülmekte ve kendisinden beklenen davranışların açıklanmasına devam edilmektedir.

            Surenin tahliline başlamadan önce, Müslümanlar arasına sokulmuş bir hurafe olan “شرح الصّدر  Şerh-ı Sadr [Göğsün Yarılması]” mucizesinden bahsetmekte yarar görüyoruz. Çünkü bu tür asılsız anlatımların bugüne kadar Müslümanlara nelere mal olduğu herkesin malûmudur.

            Peygamberimizin kalbinin ameliyatla açılarak içindeki maddî ve manevî pisliklerin çıkarıldığını ve bunların yerine yüksek faziletlerin konduğunu dile getiren uydurma rivayetlerin, olayın farklı zaman ve yerlerde gerçekleştiğini ifade eden dört ayrı varyasyonu vardır:

            Birinci ameliyat, peygamberimiz henüz bebekken sütannesi Halime’nin yanında yapılmıştır. Rivayete göre peygamberimiz o sırada bir süt çocuğu olmasına rağmen seneler sonra bu ameliyatı hatırlamış ve şöyle anlatmıştır:

            “Çocuktum, arkadaşlarımla bir derede oynuyorduk. Üç kişi geldi, yanlarında bir altın leğen vardı. İçi karla doluydu. Beni arkadaşlarımın arasından aldılar. Birisi beni yanım üstüne yatırdı. Karnımı yardı. Ben bakıp duruyordum. Hiç acı duymadım. Karnımdan bağırsaklarımı çıkarıp leğende yıkadı. Yine karnıma koydu. Öteki gelip kalbimi dışarı çıkardı. Kalbimin içinden pıhtılaşmış bir kara kan parçasını çıkarıp attı. Sonra nurdan bir mühür çıkarıp kalbimi mühürledi. Sonra kalbim peygamberlik ve hikmet nuruyla doldu. Sonra kalbimi yerine koydu. Üçüncüsü ise karnımın yarılan yerini sıvazlayıp yaramı iyileştirdi.[2]

İkinci ameliyat, peygamberimiz on yaşındayken yapılmıştır. Bu ameliyat hakkındaki rivayet, peygamberimiz hakkında uydurduğu yalan hadisler ile şöhret yapmış olan Ebu Hüreyre kaynaklıdır. Buna göre peygamberimiz on yaşından birkaç ay almışken yolu çöle düşmüş. Başının üstünde (gökte) iki adam konuşuyorlarmış. Birisi diğerine  “Bu, o mu?” diye kendisini göstermiş. Öbürü: “Evet, bu o” demiş. Sonra peygamberimizi yatırıp kansız ve acısız ameliyatı gerçekleştirmişler. Kalbinden “kin” ve “kıskançlığı” çıkarıp “merhamet” ve “şefkat”i koymuşlar.

Üçüncü ameliyatın Hıra mağarasında yapılmış olduğu rivayet edilmişse de nedense senaryolaştırılmamış ve çeşitli kitaplarda ayrıntısız bir şekilde yer almıştır.

Dördüncü ameliyat ise, “Miraç” süreci içinde yapılmış ve Mevahibü’l-Ledünniyye, İbn-i Kesir gibi daha birçok hadis kitabında geniş ayrıntılarla yer almıştır. Miraç’la ilgili rivayetlerde detaylarıyla anlatılan bu ameliyatın özeti şöyledir:

            Peygamberimiz Kâbe’nin yanında yan üstü yatmakta iken üç kişi gelmiş, kimlik tespiti yaptıktan sonra ameliyata başlamışlardır. Ameliyatta göğüs ve kalp zemzem ile yıkanmış, açılan kalbin içine altın leğendeki tastan iman ve hikmet doldurulmuştur. Sonra göğüs kapatılmış ve peygamberimiz cennet bineği olduğu iddia edilen Burak marifetiyle yüce makamlara gönderilmiştir.

Gerek bu yalanları uyduranlar, gerekse uydurulan bu yalanları eserlerine koyanlar, farkında olarak ya da olmayarak hem ağır bir günah işlemişler, hem de daha süt çocuğu iken kalbi zemzem ile yıkanıp nur ile mühürlenen peygamberimizi, her seferinde yeniden temizlenmeyi gerektirecek kadar kalbinde kötülük oluşan, uslanmaz, haşarı bir insan olarak göstermişlerdir. Böylece ilk günahlarına bir de “iftira suçu”nu eklemişlerdir.

Ancak; bu yalanların sadece uyduranlar açısından değil, aynı zamanda bu yalanlara inanan muhataplar açısından da olumsuz neticeler doğuracağı kesindir. Bu olumsuz neticelerle karşılaşmak istemeyen bir Müslüman’ın yapması gereken tek şey, aklını kullanmaktır. Aslında her akıllı Müslüman, kalbin ameliyat esnasında yıkanarak kötülüklerden arındırılması ve boşalan yere aklın ve idrakin ürünü olan erdemlerin ve imanın doldurulması gibi mantıksız bir yalanı derhal anlayabilir ve reddedebilir. Aklını kullanmayıp bu yalanlara inananlar ise bilmelidirler ki, “Allah, pisliği aklını kullanmayanların üzerine kılacaktır [yağdıracaktır, bırakacaktır].” (Yunus 100)

12/ İNŞİRAH [AÇILMA] SURESİ

Rahman ve Rahîm Allah adına.

            Ayetlerin meali:

           1-4Biz, senin için, senin göğsünü açmadık mı? Senden ağır yükünü indirmedik mi? –Ki o, senin belini çatırdatmıştı.– Senin şanını da senin için yüceltmedik mi?

5,6Demek ki zorluğun yanında kesinlikle bir kolaylık var. Zorluğun yanında bir kolaylık, kesinlikle var.

7O hâlde boş kalır kalmaz hemen yeni bir şeye başla. 8Ve arzularını yalnızca Rabbine yönelt.

Ayetlerin Tahlili

            1-4.   Ayetler:

           1-4Biz, senin için, senin göğsünü açmadık mı? Senden ağır yükünü indirmedik mi? –Ki o, senin belini çatırdatmıştı.– Senin şanını da senin için yüceltmedik mi?

            [شرح الصّدر ] Şerh-ı Sadr

            Deyimi oluşturan sözcüklerden biri olan “شرح  şerh” sözcüğü aslen et ve benzeri şeyleri açmak, yaymak, açıp yayarak genişletmek anlamındadır. Deyimin ikinci sözcüğü “صدر  sadr” ise, her şeyin ön ve baş tarafı, insan vücudunun kalp ve ciğerleri de içine alan baş ile bel arasındaki bölümünün ön kısmı, yani sine, göğüs, bağır denilen bölgesidir. Ayrıca “sadr” sözcüğü, kinaye olarak “ قلب  kalp” ve “نفس nefs” sözcükleri için de kullanılır.

            Yukarıda açıkladığımız “şerh” ve “sadr” sözcüklerinden oluşan “شرح الصّدر  şerh-ı sadr” tamlamasının sözcük anlamı “göğsün açılması” demektir. Deyim olarak ise “göğüs ve kalp ferahlığı” demektir. Bu deyim aynı zamanda ruhsal sevinç, şevk, bilgi ve tahammül genişliği anlamlarına da gelir. Nitekim Arap dilinin ve Kur’an kavramlarının büyük otoritelerinden olan Ragıb, Müfredat adlı eserinde “şerh-ı sadr” deyimi için “ilâhî nurla göğsün genişlemesi, Allah tarafından bir huzur ve rahatlatmadır” açıklamasını yapmıştır.[3]

            Bu deyimin karşıt anlamlısı olarak “ضيق الصّدر  dîg-ı sadr [göğüs darlığı]” deyimi kullanılır. Türkçeye “tazyik [sıkıştırmak]” olarak geçen “ضيق dîg” sözcüğü, çok sıkıştırmak, âdeta presle sıkıştırmak demektir. Göğsün sıkışması sebebiyle oluşan sıkıntıdan dolayı deyim “göğüs darlığı” anlamını kazanır. Bu nedenle “ ضيق الصّدر  Dîg-ı sadr” deyimi, manevî açıdan iç sıkıntısı, ümitsizlik, karamsarlık, manevî çöküntü anlamlarında kullanılır. Nitekim Hicr suresinin 97. ayetindeki “Ve hiç kuşkusuz, gerçekte onların söyledikleri sebebiyle gönlünün daraldığını biliyoruz” ifadesi de peygamberimizin çektiği böyle bir manevî sıkıntıyı dile getirmektedir.

            “شرح الصّدر  Şerh-ı sadr” deyimi, Kur’an’da dört yerde daha geçmektedir:

125Ve sonra, Allah, kimi doğru yola iletmek isterse, İslâm için onun göğsünü açar. Kimi de saptırmak isterse göğsünü öyle sıkar ki, o, göğe yükseliyormuş gibi olur. İşte böyle, Allah, pisliği [zarar, azap veren şeyleri] iman etmeyenlerin üzerine bırakır/atar.

                                                                                                     ( En’am/ 125)  

22Peki, Allah kimin göğsünü İslâm’a açarsa, o zaman o, Rabbinden bir ışık üzerinde olmaz mı? Öyleyse Allah’ı anmaya karşı kalpleri katılaşmış olanlara yazıklar olsun! İşte onlar, apaçık bir sapıklık içindedirler.

                                                                                                                (Zümer/ 22)

106Her kim imanından sonra küfreder; Allah’ın ilâhlığını ve rabliğini bilerek reddeder, –kalbi iman ile yatışmış hâlde iken, baskıyla zorlanan hariç olmak üzere– ve de küfre; inanmamaya göğsünü açarsa, artık kendilerinin üzerine Allah’tan bir gazap vardır. Bunlar için büyük bir azap da vardır.

                                                                                                            (Nahl/ 106) 

25Mûsâ: “Rabbim! 33Seni tüm noksanlıklardan çok arındırmamız 34ve Seni çok çok anmamız için25göğsümü aç, 26işimi bana kolaylaştır. 27Dilimden de düğümü çöz 28ki sözümü iyi anlasınlar. 29Ve ehlimden; 30kardeşim Hârûn’u 29benim için bir vezir kıl, 31o’nunla arkamı kuvvetlendir. 32İşimde o’nu bana ortak et. 35Şüphe yok ki Sen bizi görüp duruyorsun” 20dedi.

                                                                                                             (Ta Ha/ 25-35)

 Görüldüğü gibi, bu deyim ayetlerin hepsinde “ferahlık, rahatlık, metanet” gibi anlamlarda kullanılmış, ima ile de olsa kesinlikle kalp ameliyatı anlamında kullanılmamıştır.

Meallerin çoğu ayeti “Biz senin göğsünü açmadık mı?” şeklinde çevirmişler ve ayette geçen “لك  leke [senin için]” sözcüğünü ihmal etmişlerdir. Oysa çeviride bu sözcüğün de kullanılarak ayetin “Biz senin için, senin göğsünü açıp genişletmedik mi?” şeklinde çevrilmesi gerekmektedir. Buradaki “لك  leke [senin için]” sözcüğü, peygamberimize yapılan özel bir iltifatı simgelemesi açısından bir incelik içermektedir. Bu incelik, Allah’ın peygamberimizin yüreğini, Ta Ha suresinin 25. ayetinde belirtildiği üzere, Musa peygamberin yakardığı gibi yakarmasına gerek kalmadan ferahlatmasıdır. Bu ferahlatmanın peygamberimize yapılan bir iltifat olduğu “لك leke [senin için]” sözcüğü kullanılmak suretiyle vurgulanmıştır.

            Beli büken ağır yük

            Yukarıda bahsettiğimiz “شرح الصّدر  şerh-ı sadr” deyimi için ameliyat senaryoları yazanlar, neyse ki bu ayette geçen “sırtındaki yük” ve “belini bükme” deyimleri için peygamberimizin ağır yükler altında kemikleri çatırdayan bir hamal olduğu yolunda hikâyeler uydurmamışlardır.

Fakat tefsirciler “sırta ağır gelen yük”ün ne olduğu hakkında aşağıdaki gibi değişik yorumlar yapmışlardır:

            – Bu yük, büyük günah anlamındadır. Peygamberimizin de geçmişinde günahları vardı.

            – Bu yük ümmetinin günahlarıdır ki, ümmetine şefaat yetkisi alarak bu yükten kurtulmuştur.

            -  Bu yük, gittiği bir düğünde seyrettiği kötü şeylerin günahıydı. Ama Allah onu orada uyuttu ve daha çok günaha girmesini engelledi.

            -  Bu yük Cebrail korkusuydu, ona alıştırıldı.

            -  Bu yük toplumun tepkisiydi, dayanıklı kılınarak alıştırıldı.

            -  Bu yük tam hidayet üzerinde olmadığı peygamberlik hayatından önceki tüm hayatı idi.

            -  Ebu Talib ve Hadice ölünce ağır yük altına girmiş oldu.

            Biz, bu ağır yükün peygamber olmanın getirdiği ağır sorumluluk olduğu görüşündeyiz. Nitekim “Doğrusu Biz senin üzerine ağır bir söz bırakacağız” anlamındaki Müzzemmil suresinin 5. ayeti hatırlandığında, peygamberimize tevdi edilen ağır sözden peygamberlik görevinin ağır bir görev olduğu kolayca anlaşılır.

            Gerçekten de bu görev çok ağırdı ve tek başına altından kalkılması zordu. Peygamberimiz aldığı görev gereği hem tebliğine devam edecek, hem de Kalem suresinin 48. ayetindeki “Öyleyse Rabbinin kararına karşı sabret, balık arkadaşı gibi olma” ve Müddessir suresinin 7. ayetindeki “Ve yalnız Rabbin için sabret” talimatlarına uyarak tepkiler karşısında asla geri çekilmeyecek, karşılaştığı zorluklarla, azgınlıklarla, karanlıklarla tek başına mücadele edecekti. Peygamberimize “صبر  sabr” sözcüğü ile verilmiş olan mücadele görevi, bundan sonraki Asr suresinde görüleceği gibi tüm Müslümanlara da verilmiştir.

            Peygamberimizin görevi gerçekten çok ağırdı ama ayette bu yükün hafifletildiğinden bahsedilmektedir. Bu ifadeden anlaşılmaktadır ki, ilk tebliğden itibaren peygamberimizin tebliğine uyanlar çoğalmaya başlamış, bu yeni müminler ortaya koydukları maddî-manevî destekleriyle peygamberimizin yükünü kısmen de olsa hafifletmişlerdir.

            Rasülüllah’ın şanının kendisi için  yüceltilmesi

            Bu ayet hakkında da birçok yakıştırma yapılmış ve “zikrin yüceltilmesi”nden maksadın, peygamberimizin adının “Arş-ı a’lâ”ya yazılması olduğu söylenmiş ve buna bağlı olarak peygamberimizin adı kelime-i şehadette ve tahiyyatta Allah ile beraber anılmaya, ezanlarda, hutbelerde, vaazlarda, kitaplarda “Hamdele” ve “Salvele” ile yer almaya başlamıştır. Ancak peygamberimize verilen bu sıfat ve rütbelerin hepsi de ona insanlar tarafından verilmiş sıfat ve rütbelerdir. Oysa ayette bizzat Rabbimiz tarafından verilen rütbelerden bahsedilmektedir. Şu halde Allah’ın peygamberimize verdiği rütbelerin ve terfilerin neler olduğunu öğrenmek, dolayısıyla “zikrin yüceltilmesi”nin ne olduğunu anlamak için sadece Kur’an’a bakmak gerekmektedir.

            Kur’an’a bakıldığında görülmektedir ki, Alak ve İsra surelerinin 1. ayetlerinde sıradan bir kul olarak zikredilen peygamberimiz;

            -  Fetih suresinin 29 ve Ahzab suresinin 40. ayetlerinde “رسول اللّه Allah’ın elçisi”,

            -  A’râf suresinin 157. ayetinde “النّبىّ الامّى Nebiyy-i Ümmî [Anakentli peygamber]”,

            – Enfal suresinin 64, 65, 70; Ahzab suresinin 1, 28, 45, 50, 59; Mümtehıne suresinin 12; Talâk ve Tahrim surelerinin de 1. ayetlerinde “النّبىّ  Nebiyy [peygamber]”,

            -  Ahzab suresinin 40. ayetinde de “خاتم النّبىّ  Hatemu’n-Nebiyyîn [Peygamberlerin mührü, sonuncusu, zirvesi]” rütbeleriyle zikredilerek terfi ettirilmiştir.

            “ذكر  Zikr” sözcüğünün ilk anlamı hatırlama ve hatırlatma, ikinci anlamı ise hatırlatan şey demektir. Bu anlamıyla zikr, kişiyi hatırlatan namı, şanı, rütbesi demektir. Sözcük mecazen de itibar, onur manasına gelir. Buna göre ayetin anlamı “Senin namını, şanını, rütbeni, itibarını, onurunu seni memnun etmek için yüceltmedik mi? Sen sıradan bir kul iken sana ‘Allah’ın elçisi’, ‘peygamber’, ‘Hatemu’n-Nebiyyîn’ rütbelerini vermedik mi? Böylece seni toplumda yüksek rütbeli, yüksek itibarlı, çok onurlu bir duruma getirmedik mi?” olmaktadır.

            Birinci ayette geçen “لك  leke [senin için]” sözcüğü bu ayette de kullanılarak “zikrin yüceltilmesi” yolu ile yine peygamberimize özgü bir iltifat yapıldığı vurgulanmıştır.

            4. ayetin geçmiş zaman kipiyle ifade edilmiş olması, yine tahakkuk-u vukûuna [gerçekleşmesinin kesinliğine] binaendir. Zira ayet indiğinde yukarıda anılan rütbeler henüz peygamberimize verilmemişti.

            5, 6.   Ayetler:

           5,6Demek ki zorluğun yanında kesinlikle bir kolaylık var. Zorluğun yanında bir kolaylık, kesinlikle var.

            Zorluk ve kolaylık gibi iki zıt olgunun bir arada olamayacağı düşüncesi ile bu iki ayetteki “مع  maa [beraber]” edatına genellikle “بعد ba’de [sonra]” anlamı verilmiş ve Talâk suresinin “Allah bir zorluktan sonra bir kolaylık kılacaktır” anlamındaki 7. ayetinin de delâletiyle ayetler her zorluktan sonra mutlaka bir kolaylığın geleceği şeklinde anlaşılmıştır.

            Oysa bize göre bu ayetler, Bakara suresinin 179. ayetindeki “… kısasta [ölüme ölüm, göze göz, dişe diş...] sizin için hayat vardır…” ve yine Bakara suresinin 216. ayetindeki “… olur ki hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlıdır ve olur ki sevdiğiniz şey de sizin için şerdir…” ifadelerinde olduğu gibi, zıt anlamlı kavramların bir arada olabileceği göz önüne alınarak yorumlanmalıdır. Bu açıdan bakılınca her iki ayet de Leyl suresinin 5-7. ayetlerindeki “Bu nedenle kim malını/kazancını verir, takvalı davranır ve en güzeli doğrularsa Biz ona en kolay olanı kolaylaştıracağız” sözleriyle vaat edilenlerin gerçekleşmesi durumuna işaret etmektedir. Peygamberlerin ve salih amel sahibi müminlerin hayatlarına bakıldığında, karşılaştıkları zor gibi görünen her durumda Allah’ın onlara mutlaka bir kolaylık yaratmış olduğu görülmektedir. Çünkü Allah, “فتّاح Fettah” sıfatı ile her türlü zorluğu açmakta, kolaylaştırmaktadır. Dolayısıyla bu ayetle Allah, dünya hayatında insanları denerken, sonsuz rahmetinin bir sonucu olarak her zorlukla beraber mutlaka bir kolaylık yaratacağını müjdelemiştir.

            Nitekim Allah bu vaadini peygamberimiz döneminde yaşayan müminler üzerinde açıkça göstermiş ve bunu da Kur’an’da belirtmiştir:

100Kim de Allah yolunda yurdundan göç ederse, yeryüzünde barınacak çok yer ve genişlik bulur. Kim Allah’a ve Elçisi’ne katılmak üzere evinden çıkar, sonra kendisine ölüm gelirse, o kişinin ecri/ödülü şüphesiz Allah’a düşmüştür. Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edendir.

                                                                                                               (Nisa/ 100)

26Ve hatırlayın; hani sizler sayıca azdınız, yeryüzünde zayıf bırakılmıştınız, insanların sizi kapıp yakalamasından korkuyordunuz da Allah, kendinize verilen nimetlerin karşılığını ödersiniz diye barındırmıştı, sizi yardımıyla güçlendirmişti ve size temiz-hoş şeylerden rızıklar vermişti.

                                                                                                                   (Enfal/ 26)

            Allah’ın aynı vaadini peygamberimizle ilgili olarak yerine getirdiğini gösteren bir başka örnek de Tövbe suresinin 40. ayetinde yer almaktadır.

Bu ayette, müşriklerce izlenen peygamberimizin bir arkadaşı ile birlikte bir mağaraya sığınışı ve o kötü durumdan Allah’ın yardımıyla kurtuluşu anlatılmaktadır:

40Eğer siz, Elçi’ye yardım etmezseniz, bilin ki Allah O’na kesinlikle yardım etmiştir. Hani o kâfirler; Allah’ın ilâhlığını ve rabliğini bilerek reddetmiş kişiler, o’nu ikinin ikincisi olarak çıkarmışlardı. Hani ikisi mağarada idiler. Hani O, arkadaşına “Üzülme, şüphesiz Allah bizimle beraberdir” diyordu. Bunun üzerine Allah, O’nun üzerine kalbi teskin eden güven ve yatışma duygularını/morallerini içlerine koymuş, O’nu sizin görmediğiniz askerlerle güçlendirmiş ve kâfirlerin; Allah’ın ilâhlığını ve rabliğini bilerek reddeden kişilerin sözünü en alçak yapmıştı. Allah’ın kelimesi de en yücenin ta kendisidir. Ve Allah, en üstün, en güçlü, en şerefli, mağlûp edilmesi mümkün olmayan/mutlak galip olandır, en iyi yasa koyan, bozulmayı iyi engelleyen/sağlam yapandır.

                                                                                                                                                  (Tövbe/ 40)

  Allah’ın müminlere sağladığı kolaylıklara diğer peygamberlerin Kur’an’da anlatılan hayatlarından da örnekler verilebilir:

            Meselâ Yusuf peygamber, kendisini kıskanan kardeşleri tarafından kuyuya atılmış, ama kuyunun yanından geçen bir kervan tarafından kuyudan çıkarılmıştır. Daha sonra köle olarak satılmış ve bir iftiraya uğrayarak hapse düşmüş, buna karşılık güzel ahlâkı ve Rabbine olan güveni sayesinde Allah onu hem bu zorluklardan kurtarmış hem de ailesine kavuşturmak ve önemli bir yönetici yapmak suretiyle ödüllendirmiştir.

            Keza Musa peygamber de, tarihin en azgın insanlarından biri olan Firavun ile olan mücadelesinden Allah’ın kendisine yaptığı mucizevî yardımlar sayesinde üstün çıkmıştır. Öyle ki, Rabbinin lütuf ve ihsanıyla Firavun’un son derece bilginlerinii alt etmiş, asası; elindeki Tevrat ve deneyimleri ile kavmini Mısır diyarından kurtarmıştır.

            Sonuç olarak Allah, ayetinde de bildirdiği gibi, koyduğu hükümlere samimiyetle bağlı olanlar için mutlaka bir kolaylık yaratmaktadır. Bakmasını bilen her insan, Allah’ın kendisi için yarattığı kolaylıkları görebilir ve hiçbir zaman zorluklar karşısında gevşeklik göstermez. Ne var ki, bu gerçeği görebilmek ancak Allah’a haşyet duymakla, Allah’a güvenip sığınmakla, tek dost ve velinin sadece Allah olduğuna iman etmekle mümkündür. 

Yüce Allah, bu özellikteki kullarını ummadıkları yerlerden rızıklandıracağını ve onların işlerini kolaylaştıracağını şu ayetlerle ilân etmiştir:

2,3Artık sürelerinin sonuna vardıklarında onları örfe uygun/ herkesçe kabul gören bir şekilde tutun yahut örfe uygun/herkesçe kabul gören bir şekilde onlardan ayrılın. Ve sizden adalet sahibi iki kişiyi şâhit tutun. Şâhitliği de Allah için ayakta tutun. İşte bu, Allah’a ve son güne inanan kimseye öğütlenendir. Ve kim Allah’ın koruması altına girerse, Allah ona bir çıkış yolu sağlar ve onu hesaba katmadığı bir yönden rızıklandırır. Kim de Allah’a işin sonucunu havale ederse, O ona yeter. Şüphesiz Allah, Kendi emrini yerine getirip gerçekleştirendir. Allah, kesinlikle her şey için bir ölçü koymuştur, belirlemiştir.

                                                                                                           (Talâk/ 2-3)  

7Geniş imkânları olanlar, geniş imkânlarına göre harcasınlar/ nafaka versinler. Rızkı kısıtlı tutulan da, artık Allah’ın kendisine verdiğinden versin. Allah, hiçbir kişiye ona verdiğinden başkasıyla yükümlülük koymaz. Allah, bir güçlüğün ardından bir kolaylık sağlayacaktır.

                                                                                                               (Talâk/7)

            7.   Ayet:

           O hâlde boş kalır kalmaz hemen yeni bir şeye başla.

            Bu ayet peygambere görevini tatil etme veya ara verme yetkisi verilmediğini, tebliğe ara vermeksizin devam edilmesi gerektiğini ifade etmektedir.

            Ancak buradaki mesaj sadece peygamberin ana görevi olan tebliğ ile sınırlı değildir. Bilakis peygamberlik süreciyle ilgili her olayı kuşatacak bir genelliğe sahip olan mesaj, her türlü olayda karşılaşılan sorunların üzerine gitmemek ya da sorunlardan kaçmak yerine, sorunlarla bıkmadan, yılmadan ve ara vermeden mücadele etme gerekliliğine işaret etmektedir. Dikkat edilecek olursa, ayette “boşalır boşalmaz” diye çevirdiğimiz ifade, bir acelecilik ve süreklilik içermektedir. Bu acelenin sebebi, bundan sonraki Asr suresinde açıklanacağı gibi zamanın azalmasıdır.

            8.   Ayet:

           Ve arzularını yalnızca Rabbine yönelt.

            Çünkü Allah’tan başka yol gösterecek ve yardım edecek yoktur.

Rağbet, bir şeyi çok özlemle istemek demektir.[4] Ne istiyorsan, neye özeniyorsan bunları sadece Rabbine yönelt, onları sadece Rabbinden iste!

Ayetteki “فارغب ferğab” sözcüğü “ فرغّب ferağğıb” olarak da okunmuştur.[5] Buna göre ayetin anlamı “ve başkalarını yalnızca Rabbine özendir” demek olur.

 Doğrusunu en iyi bilen Allah’tır.


[1] RAZİ

[2] (Mevahibü’l-Ledünniyye kitabı)”

[3](el İsfehani; el Müfredat)

[4] (Lisanü’l Arab, “r ğ b” mad. )

[5](Razi; el Mefatihu’l Gayb)


^ Başa Git - << Önceki Sayfa: Duha Suresi - Sonraki Sayfa:Asr suresi >>